Elektrische fietsen zijn niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Ze zijn duurzaam, comfortabel en vormen een uitstekend alternatief voor de auto. Toch verschijnen er steeds vaker berichten over branden waarbij de lithium-ion batterij van een e-bike betrokken is. Hoewel dergelijke incidenten relatief zeldzaam zijn, kunnen de gevolgen bijzonder ernstig zijn.
In deze blog leggen we uit hoe een batterijbrand ontstaat, welke oorzaken het vaakst voorkomen en hoe u het risico aanzienlijk kunt beperken.
Waarom kunnen lithium-ion batterijen brand veroorzaken?
De meeste elektrische fietsen zijn uitgerust met een lithium-ion batterij. Dit type batterij biedt een hoge energiedichtheid, een laag gewicht en een lange levensduur. Die hoge energiedichtheid betekent echter ook dat er veel energie in een compacte behuizing is opgeslagen.
Wanneer een batterij beschadigd raakt of intern defect raakt, kan een proces ontstaan dat thermal runaway wordt genoemd. Hierbij loopt de temperatuur in de batterij razendsnel op, waardoor brandbare gassen vrijkomen en uiteindelijk brand of zelfs een explosieve ontbranding kan ontstaan.
Een batterijbrand ontwikkelt zich vaak veel sneller dan een gewone brand en is bovendien moeilijk te blussen.
De meest voorkomende oorzaken van batterijbranden
1. Mechanische beschadiging
Een valpartij, botsing of harde schok kan de interne batterijcellen beschadigen zonder dat dit onmiddellijk zichtbaar is. Zelfs wanneer de buitenkant intact lijkt, kunnen interne kortsluitingen ontstaan die dagen of zelfs weken later tot een brand leiden.
Beschadigde batterijen mogen daarom nooit opnieuw worden opgeladen zonder controle.
2. Verkeerde of defecte oplader
Niet elke oplader levert de juiste spanning en laadstroom. Goedkope of niet-originele opladers beschikken vaak niet over de noodzakelijke beveiligingen.
Hierdoor kan de batterij:
- oververhit raken;
- overladen worden;
- intern beschadigd raken;
- sneller verouderen.
Gebruik daarom steeds de oplader die door de fabrikant is aanbevolen.
3. Slechte kwaliteit of namaakbatterijen
De markt wordt overspoeld met goedkope vervangbatterijen waarvan de kwaliteit sterk varieert.
Bij kwalitatieve batterijen zorgen uitgebreide elektronische beveiligingen ervoor dat overladen, diep ontladen en oververhitting worden voorkomen. Bij goedkope kopieën ontbreken deze beveiligingen soms volledig.
Daardoor stijgt het risico op defecten aanzienlijk.
4. Opladen op een onveilige plaats
Veel batterijbranden ontstaan tijdens het laden.
Vaak gebeurt dit:
- in garages;
- bergingen;
- technische ruimtes;
- inkomhallen;
- appartementen;
- nabij brandbare materialen.
Wanneer een batterij tijdens het laden defect raakt, kan de brand zich razendsnel uitbreiden naar de volledige woning of het gebouw.
5. Veroudering van de batterij
Elke lithium-ion batterij verliest na verloop van tijd capaciteit.
Na honderden laadcycli neemt niet alleen de autonomie af, maar stijgt ook het risico op interne defecten.
Signalen van slijtage zijn onder andere:
- de batterij wordt uitzonderlijk warm;
- de batterij zwelt op;
- de autonomie daalt sterk;
- de laadtijd verandert plotseling;
- vreemde geuren of rookontwikkeling.
Gebruik een beschadigde of opgezwollen batterij nooit meer.
6. Blootstelling aan extreme temperaturen
Lithium-ion batterijen functioneren het best tussen ongeveer 10°C en 25°C.
Extreme hitte of vorst kan:
- de levensduur verkorten;
- interne schade veroorzaken;
- het risico op defecten verhogen.
Laat een batterij daarom nooit langdurig achter:
- in een warme wagen;
- in direct zonlicht;
- naast een warmtebron;
- buiten tijdens vrieskou.
Wat gebeurt er tijdens een batterijbrand?
Wanneer een lithium-ion batterij in thermal runaway terechtkomt, ontstaat een kettingreactie.
Hierbij gebeuren verschillende processen vrijwel gelijktijdig:
- de temperatuur stijgt tot honderden graden;
- brandbare gassen komen vrij;
- de batterijcellen vatten één voor één vuur;
- giftige rook ontstaat;
- de batterij kan opnieuw ontbranden, zelfs nadat de vlammen verdwenen lijken.
Dit maakt lithium-ion branden fundamenteel anders dan gewone branden.
Hoe voorkomt u een batterijbrand?
Gelukkig kunnen de meeste incidenten worden voorkomen door enkele eenvoudige veiligheidsmaatregelen.
Laad de batterij veilig op
- Gebruik uitsluitend de originele oplader.
- Plaats de batterij op een harde, onbrandbare ondergrond.
- Zorg voor voldoende ventilatie.
- Vermijd opladen tijdens de nacht of wanneer niemand aanwezig is.
- Trek de oplader uit zodra de batterij volledig geladen is.
Controleer de batterij regelmatig
Let op:
- beschadigingen;
- barsten;
- vervormingen;
- zwellingen;
- overmatige warmte;
- vreemde geur.
Bij twijfel gebruikt u de batterij niet meer.
Bewaar batterijen correct
Een batterij bewaart u idealiter:
- droog;
- koel;
- uit direct zonlicht;
- niet volledig leeg;
- niet volledig opgeladen bij langdurige opslag.
Extra bescherming met Battery Safety-oplossingen
Bij Battery Safety ontwikkelen wij oplossingen die de risico's van lithium-ion batterijen aanzienlijk beperken.
Ons assortiment omvat onder andere:
- brandwerende laadkasten;
- veilige opslagkasten;
- transportboxen voor lithium-ion batterijen;
- laadlockers;
- branddekens;
- brandwerende opbergoplossingen voor bedrijven, fietsenwinkels, overheden en particulieren.
Afhankelijk van de toepassing kunnen deze oplossingen worden uitgerust met:
- automatische branddetectie;
- temperatuurbewaking;
- aerosolblussystemen;
- doormelding naar een brandmeldcentrale;
- gecontroleerde ventilatie.
Zo wordt niet alleen de batterij beschermd, maar ook de omgeving waarin ze wordt opgeladen of opgeslagen.
Speciaal voor de fietsbatterij hebben wij battery bag's in ons assortiment. Je kan de batterij er in opslaan, transporteren en opladen. Onze battery bag's kunnen tot 1000°C weerstaan (bij een langere periode tot kunnen ze tot 650°C weerstaan). Er is een ingang voorzien zodat je uw batterij vanuit de tas kan opladen.
Conclusie
Elektrische fietsen zijn veilig wanneer ze correct worden gebruikt, maar de lithium-ion batterij verdient extra aandacht. Beschadiging, verkeerde opladers, slechte opslagomstandigheden en veroudering kunnen leiden tot gevaarlijke situaties.
Door batterijen veilig op te laden, regelmatig te controleren en te kiezen voor professionele opslag- en laadoplossingen, verkleint u het risico op een batterijbrand aanzienlijk.
Wilt u uw woning, bedrijf, fietsenstalling of werkplaats beter beschermen tegen de risico's van lithium-ion batterijen? Neem dan contact op met Battery Safety. Wij adviseren u graag over de meest geschikte oplossing voor uw situatie.