Lithium-ionbatterijen zitten in steeds meer toestellen: van smartphones en elektrische fietsen tot gereedschap en energieopslagsystemen. Ze slaan veel energie op, maar kunnen bij beschadiging of verkeerd gebruik gevaarlijk reageren. Een term die daarbij vaak terugkomt, is thermal runaway. Wat betekent die precies?
Een zichzelf versterkende reactie
Thermal runaway betekent dat een batterijcel zichzelf ongecontroleerd blijft opwarmen. De warmte veroorzaakt reacties binnenin de cel die nóg meer warmte produceren. Daardoor kan de temperatuur snel blijven stijgen. Een cel kan vervolgens hete gassen, rook of vlammen uitstoten. Bij een batterijpakket kan de hitte ook naburige cellen aantasten.
Een batterij die warm wordt tijdens normaal gebruik, bevindt zich dus niet automatisch in thermal runaway. Het gaat om een ongecontroleerd proces waarbij de cel meer warmte ontwikkelt dan ze kan afvoeren.
Hoe kan thermal runaway ontstaan?
Er is niet één enkele oorzaak. Een interne kortsluiting kan bijvoorbeeld warmte opwekken die de reactie op gang brengt. Zo’n kortsluiting kan samenhangen met schade door een val of botsing, een productiefout of beschadiging door laden buiten de toegestane grenzen. Ook oververhitting en overladen verhogen het risico.
Daarom is een batterij die gevallen, vervormd of opgezwollen is, geen gewone batterij meer om zonder controle verder te gebruiken of op te laden.
Waarom is dit gevaarlijk?
Bij thermal runaway kan een batterijcel brandbare en schadelijke gassen, intense hitte en soms vlammen uitstoten. Gassen kunnen ontbranden; in een afgesloten ruimte kan dat ook een explosiegevaar opleveren. De warmte van één falende cel kan bovendien overslaan naar andere cellen in hetzelfde batterijpakket.
Thermal runaway leidt niet in elk geval meteen tot zichtbare vlammen. Gasvorming of rook kan eraan voorafgaan. Wacht daarom niet op een open brand voordat u verdachte signalen ernstig neemt.
Welke waarschuwingssignalen kunt u herkennen?
Let onder meer op een opgezwollen of vervormde batterij, ongewone warmte, een vreemde geur, sissende of knetterende geluiden en rook. Zulke signalen kunnen op schade of een ernstig batterijprobleem wijzen; op basis van het uiterlijk alleen kunt u niet vaststellen wat er precies binnenin gebeurt.
Merkt u rook of een actieve brand op? Neem afstand, waarschuw anderen en bel de hulpdiensten. Adem de rook of vrijkomende gassen niet in.
Hoe verkleint u het risico?
Laad batterijen op volgens de instructies van de fabrikant en gebruik een lader die geschikt is voor het batterijtype. Bescherm batterijen tegen schade en overmatige hitte, en controleer ze op zichtbare beschadigingen voordat u ze opnieuw gebruikt of oplaadt.
Voor bedrijven die veel batterijen tegelijk bewaren of laden, begint veiligheid met een beoordeling van de concrete situatie: het type batterijen, hun toestand, de laadwijze en de omgeving. Een opslag- of laadoplossing kan helpen om de gevolgen van een incident te beperken, maar de prestaties daarvan hangen af van het ontwerp en de geteste toepassing.
Wilt u batterijen in uw bedrijf veiliger opslaan of opladen? Battery Safety helpt u een oplossing te kiezen die past bij uw batterijen en uw werkomgeving.
